Część Ciebie może żyć dalej!
Postać prof. Zbigniewa Religi, przypomniana przez film „Bogowie”, inspiruje do refleksji nad przeszczepami i ich znaczeniem w medycynie. Kiedy ktoś bliski potrzebuje „części zamiennych”, jak nerki czy serce, temat transplantologii staje się bliski dla wielu z nas. Mimo że to stosunkowo nowa dziedzina, wiąże się z pytaniami prawnymi i etycznymi.
W polskim prawodawstwie kluczowym dokumentem jest Ustawa z 1 lipca 2005 roku o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Regulacje te obejmują nie tylko podstawowe narządy, lecz także komórki krwiotwórcze i inne. Na poziomie lokalnym podejmowane są inicjatywy zwiększające świadomość na temat transplantacji. Przykładem jest petycja rozpatrzona przez Wójta Gminy Kozy 27 kwietnia 2023 roku.
Przeszczepy można podzielić na autogeniczne, izogeniczne, allogeniczne i ksenogeniczne. Transplantacje odbywają się, gdy dawca jest żywy lub po śmierci, nazywane to jest transplantacją ex mortuo.
Aby pobrać narządy od zmarłej osoby, konieczne jest stwierdzenie śmierci mózgu. W takim przypadku kluczowe jest pojęcie zasady zgody domniemanej. Art. 5 ustawy precyzuje, że narządy można pobrać, jeśli osoba zmarła nie sprzeciwiła się temu za życia. Sprzeciw można zgłosić w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów lub w formie pisemnej.
Rodzina zmarłego nie ma formalnej władzy w kwestii pobrania narządów, mimo że lekarze często ich pytają. W związku z niewystarczającą świadomością społeczną, w 2021 roku w Polsce najmłodszy dawca miał 1,5 roku, a najstarszy 79 lat. W województwie śląskim 61 osób zdecydowało się oddać swoje narządy. Warto zwiększać świadomość, że nawet po śmierci możemy pomóc innym.
Zachęcamy do cyklicznego oddawania krwi organizowanego przez Klub Honorowych Dawców Krwi PCK w Kozach oraz do rejestracji w bazie dawców szpiku kostnego.
Więcej informacji można znaleźć na stronie Polskiego Towarzystwa Transplantacji.
